Terug naar het overzicht

Next
up — Jan Schoolmeesters

fullscreen

Onderwijsvernieuwing: uit de kunst!

BESCHRIJVING:

‘Onderwijsvernieuwing: uit de kunst!’: kunsteducatie en digitale middelen in de lagere school als inspiratie voor onderwijs van de 21ste

De wereld verandert razendsnel en het onderwijs slaagt er moeizaam in om gelijke tred te houden. Dit kwalitatief onderzoek gaat dan ook over onderwijsvernieuwing. Geïnspireerd door het werk van Michael Fullan, die de triade pedagogie, technologie en veranderkunde vooropstelt als motor van die noodzakelijke onderwijsvernieuwing, werd onderzocht hoe de inzet van digitale middelen in kunsteducatie leerkrachten lager onderwijs kan inspireren op weg naar onderwijs voor de 21ste eeuw.
De keuze voor kunsteducatie in de lagere school als onderwerp voor dit onderzoek is ingegeven door de problemen waarmee leerkrachten kampen bij het concipiëren en uitvoeren van een kunstzinnig aanbod. Doorlichtingsverslagen leggen bloot dat muzische vorming, het kunstzinnig leergebied, niet evident is in de lagere school: er is vaak geen evenwichtig aanbod, noch een duidelijke visie en er wordt onvoldoende doelgericht gewerkt volgens de onderwijsinspectie. Daarom wordt in dit onderzoek gezocht naar de essentie van kunsteducatie in de lagere school. Vanuit die zoektocht worden er duidelijke doelen en een concrete aanpak voor kunsteducatie met de inzet van digitale middelen vooropgesteld. Een conceptueel kader, dat gericht is op het scheppen van een krachtige leeromgeving met de functionele inzet van digitale middelen, zorgt voor inspiratie om doelgerichte lessen te bedenken. Kunsteducatie wordt daarbij exemplarisch ingezet als inspirerende weg om te komen tot onderwijsvernieuwing. Reflectie over essentie, doelen en didactische aanpak van kunsteducatie in de lagere school met de functionele en haalbare inzet van digitale middelen zijn immers gericht op authentieke verbinding met kinderen en de aansluiting bij de multimediale 21ste eeuw.
‘Uit de kunst!’ slaat hierbij op de bijdrage die dit onderzoek levert aan onderwijsvernieuwing en op de concrete bruikbaarheid ervan om kunst(educatie) in het lager onderwijs te versterken. Dit is de reden waarom dit onderzoek gebeurde in opdracht van de expertisecel ‘Art of Teaching’ van UC Leuven-Limburg. Het opzet ervan past binnen hun doelstelling: het ontwikkelen en ontsluiten van didactische expertise voor verschillende onderwijsdomeinen. Daarbij staat de figuur van de leraar als verbindende kracht in het onderwijsproces centraal.
De onderzoeksmethoden sluiten aan bij deze focus. Ze zijn gebaseerd op het samen met het werkveld verkennen van problemen en oplossingen. Tijdens het hele onderzoeksproces wordt er waarde gehecht aan de stem van het werkveld en andere stakeholders bij het lager onderwijs. Uitspraken en meningen van leerkrachten worden verweven met het literatuuronderzoek en met de informatie uit interviews. Als design research wordt de feedback van het werkveld op de verschillende onderzoeksfasen verwerkt in de resultaten.
Uit het onderzoek wordt duidelijk dat het niet volstaat om essentie, doelen of een aanpak van kunsteducatie voorop te stellen om leerkrachten te inspireren tot 21ste eeuw onderwijs. Om de noodzakelijke onderwijsvernieuwing te kunnen realiseren in de lagere school is er nood aan leerkrachten die durven kiezen voor en sterk geloven in het risico van onderwijs en die vanuit die overtuiging kunst(educatie) met de inzet van digitale middelen een plaats durven geven in hun onderwijs omdat niet alles direct aantoonbare en meetbare resultaten moet genereren en omdat kunst een belangrijke rol vervult in onderwijs.

Online op
30 juni

Tijdens de opening van graduation show NEXT UP 2016 wordt het digitale platform van de Fontys Hogeschool voor de Kunsten Beeldend gelanceerd.